Twoje zaopatrzenie

Nasze doświadczenie

Stal Hadfielda wysokomanganowa tudnościeralna austenityczna

Stal wysokomanganowa trudnościeralna – 11G12 – X120Mn12


 

Gatunek
11G12 - X120Mn12 - 1.3401 - Stal trudnościeralna manganowa

 


 

Prekursorem i wynalazcą, który opatentował w 1882 roku nowy gatunek o zawartości Manganu – Mn w średnim stężeniu 12%, był Robert Abbott Hadfield – Angielski metalurg urodzony w 28.11.1858r., w Sheffield, który dokonał przełomu odkrywając niezwykłą własność stali – wysokiej odporności na ścieranie w wyniku utwardzania się wyrobu podczas nacisku, poprzez dodanie do stali o zakresie węgla 1,00-1,25% Manganu w proporcji 1:10.

 

Nowo powstały gatunek okazał się wielkim sukcesem i do dziś jest wykorzystywany w produkcji podzespołów narażonych na ścieranie, co pchnęło rozwój gospodarczy w wielu krajach, a elementy dotychczas wykonywane z innych stali odpornych na ścieranie, zostały wyparte przez ich szybszą eksploatację.


 

Poza samą wysoką zawartością Węgla i Manganu w składzie chemicznym, Stal Hadfielda nie posiada więcej oddziałujących na własności dodatków stopowych poza samym Krzemem, który jest dodawany zazwyczaj standardowo w innych gatunkach. W niektórych odpowiednikach może występować niewielki zakres chromu, niklu i miedzi. 

 

Stali wysokomanganowej w Polsce nadano nazwanę 11G12, która nie jest objęta normami resortowymi i państwowymi i jedynie występuje wg normy branżowej BN-68/0631-04, BN-90/0631-03. Jej odpowiednikiem wg niemieckiej normy DIN jest – X120Mn12.

 

Stal Hadfielda jako jedna z nielicznych stali węglowych stopowych, posiada strukturę austenityczną. Nabywa swoich własności dopiero w stanie po przesyceniu w wodzie lub oleju (przy mniejszych detalach) z temperatury 1000-1050℃. Wyroby ze stali wysokomanganowej są niemagnetyczne, jednak w stanie odpuszczonym, źle obrobionym cieplnie lub utwardzonym na zimno stal wykazuje częściowo własności ferromagnetyczne.

 

Prócz odporności na ścieranie, stal hadfielda wykazuje odporność na nacisk i uderzenia, jednak przy cześciach narażonych na tarcie i ścieranie bez nacisku - szmerglowanie, wyrób nie utwardza się, w wyniku czego wierzchnia warstwa może ulegać ścieraniu. Nawiązując do niezwykle wysokiej odporności na ścieranie, drugą stroną medalu jest niezwykle trudna obróbka mechaniczna materiału.

 

Aby przygotować wyrób do obróbki mechanicznej, celowo wygrzewa się stal hadfielda do temperatury w granicach 500℃ z następnym szybkim ochładzaniem w wodzie, co nadaje stali manganowej strukturę martenzytyczną.

 


Poza samym gatunkiem 11G12 do stali trudnościeralnych należał również niezwykle mało dostępny gatunek 55G15 wg normy BN-68/0631-03.


 


Powyżej opisane stale wysokomanganowe trudnościeralne określa Norma branżowa BN-68/0631-03, BN-68/0631-04, BN-90/0631-04 oraz Norma PN-EN ISO 4957, wg których dostarczane są:


 


 

Top